Propriyosepsiyon ve Önemi / Denge Egzersizleri

0
52
Görüntüleme

Propriyosepsiyon, eklem pozisyon duyusudur. Vücudumuzun çevremizdeki yönünü algılama yeteneğini tanımlayan tıbbi terimdir. Uzayda ya da çevrenizde nerde olduğunuzu bilinçli bir biçimde düşünmek mecburiyetinde kalmadan hızlı ve özgürce hareket etmenizi sağlar.

Propriyosepsiyon, insanların direk olarak bacaklarına bakmak mecburiyetinde kalmadan uzuvlarını kontrol etmelerini sağlar.

Propriyosepsiyon bir geribildirim döngüsüdür. Sinir sistemi içinde bulunduğumuz pozisyonu beynimize anlatır.

Kolun gözümüz kapalı olsa bile başımızın üzerine kaldırıldığını söyleyebilmemiz bir propriyosepsiyon örneğidir. Diğer örnekler olarak, yüzeye bakmıyor olsanız bile, üstünde durduğunuz yüzeyi algılama yeteneğinizi içerebilir. Kaldırım boyunca yürüseniz ya da çimenli bir yüzeye doğru yürüseniz, vücudunuz propriosepsiyon sebebiyle yüzeydeki değişime nasıl uyum sağlayacağını bilir.

Propriyosepsiyon Sisteminin Anatomisi

Propriyosepsiyon beynimize uzuvların pozisyonu hakkında bilgi veren duyusal sinir uçlarından gelir. Beyninizle iletişime geçen ve ekleminizin hangi pozisyonda olduğunu ve eklemin çevresindeki kaslarda ne kadar gerilme olduğunu dile getiren, kaslarınız ve eklemlerinizde uzmanlaşmış sinirler vardır. Sinirler, her kas demetini çevreler, beyninizle vücudunuzun kaslarına ve eklemlerine ne olduğu hakkında bir iletişim sistemi oluşturur.

Propriyoseptif sistem, kaslarda, eklemde ve bu eklemlerin etrafındaki ligamanlarda bulunan reseptör sinirlerinden oluşur. Bunlara kas iğciği ve Golgi tendon organları denir ve bölgede ne kadar gerginlik ya da kasılma derecesi olduğunu devamlı ölçer.

Reseptörler, gerilimi algılayabilir, bu bilgiyi omurilik spinocerebellar kanal boyunca, işlendiği serebelluma giderken iletebilir. Beyin daha sonra istenilen hareketi üretmek için kaslara büzülme ya da gevşeme sinyalleri vererek yanıt verir. Bu sistem bilinçaltındadır, bu hareketleri düşünmemize ihtiyaç yoktur ve bu hareketlerde düzeltmeler ya da ayarlamalar yapabiliriz.

Propriyosepsiyon Bozulursa Ne Olur?

Bir yaralanma ya da ameliyattan sonra propriyosepsiyonunuz zayıfsa, farkına bile varmayabilirsiniz. Bir eklem hasar gördüğünde ya da bir ligament kısmen ya da bütünüyle yırtıldıktan sonra, acı çeken kişinin propriyoseptif kabiliyetinde azalma olacaktır. Sabit olmayan yüzeylerde yürürken, dengenizi kaybetmek üzereymiş gibi hissedebilirsiniz.

Üst ekstremite yaralanmaları da propriyosepsiyon kaybına neden olabilir. Bir yere ulaşmakta güçlük çekebilir ve hassas hareket gerektiren ince motor görevlerde sorun yaşayabilirsiniz.

Propriyosepsiyonu Geliştirmek

Yaralanma ya da hastalıktan sonra denge ve propriyosepsiyon egzersizleri gerçekleştirilir. Örneğin ön çapraz bağ yaralanmasından sonra, fizyoterapistiniz, dizinizin pozisyonunu anlamanıza yardımcı olmak için sizinle beraber çalışabilir. Size denge egzersizleri yaptırabilir.

Bunlar örneğin şunları içerebilir:

T-Stance denge egzersizi
BOSU ball adımları
Üst ekstremite fonksiyonel uygulama ve hareketleri
Propriyosepsiyon egzersizlerinin ilerlemesi, üstünde durduğunuz yüzeyi değiştirerek yapılabilir. Bir yastık ya da köpük parçası üstünde durmayı deneyin. Gözleriniz kapalı dururken görsel sisteminizi ortadan kaldırarak propriyosepsiyonunuzu geliştirebilirsiniz.

Bir görevi yaparken her defasında uzuvlarımıza bakmak mecburiyetinde kalsaydık, bu, bacaklarımızı her hareket ettirdiğimizde aşağı bakmak veya basketbol oynarken kollarımıza bakmak manasına gelirdi. Hemen hemen her yarı-karmaşık fiziksel görev nerdeyse imkansız hale gelirdi.

Propriyoseptif sistem herhangi bir günlük iş için önemlidir, ancak hareketlerin ciddi şekilde karmaşık olabileceği ve aynı anda hareket eden birkaç farklı vücut parçasını içerdiği spor dallarında (tenis, atletizm) son derece önemlidir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz