Korona Virüs Türkiye Salgını Ne Zaman Bitecek? Muhtemel Senaryolar

0
204
Görüntüleme

Türkiye Korona Virüs Salgını Ne Zaman Biter?

Econix Araştırma, Türkiye özelinde korona virüsünün bugüne kadarki yayılım verileri ve tıp literatüründen hareketle alınan önlemler ile vaka sayısının değişimine dair 3 senaryo hazırladı. Sosyal izolasyonun yeterli seviyede sağlanmaması durumunda vaka sayısının Haziran ayı sonunda 3 milyonu aşabileceği tahmin ediliyor. Ancak etkin tedbirlerlele salgının Mayıs ayı başında kontrol altına alınabileceği belirtiliyor.

Türkiye’de COVID-19 virüsüne dair ilk vakanın açıklandığı 11 Mart 2020 tarihinden bu yana 2.433 vaka tespit edilirken virüs sebebiyle 59 can kaybı yaşandı. İlk vakanın görülmesinden sonra arttırılan önlemler ile sosyal izolasyon sağlanırken vaka sayısında artış be-lirli bir oranda gerçekleşmeye devam ediyor.

Sosyal izolasyon tedbirlerine uygun olarak salgının yayılımına dair bir öngörüde bulunmak hedefiyle sağlık ekonomisi ve sağlık çıktıları alanında araştırmalar ve analizler yapan Econix Araştırma, sağlık uzmanları eşliğinde hazırlanan Türkiye COVID-19 Kaynaklı Muhtemel Vaka Sayıları ve Sağlık Hizmeti İhtiyaç Analiz raporunu açıkladı.

Analiz kapsamında Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından 11-23 Mart 2020 tarihleri arasında açıklanan veriler, salgının dünya genelindeki gidişatı, sağlık sisteminin mevcut kaynakları ve tıp literatüründeki ver-ilerden hareketle vaka sayısının değişimine dair olası 3 senaryo hazırlandı. Her üç senaryo da 30 Haziran 2020 tarihine kadar sürdürülerek modellendi. Türkiye özelinde modellenen senaryolarda temel değişkenin sosyal izolasyon olduğu görülüyor.

I. Senaryo
Sosyal izolasyona uyulmayan senaryoda Haziran sonunda vaka sayısı 3,5 milyonu aşabilir

I.Senaryo sosyal izolasyon tedbirlerine uyulmadığı ve vaka artış hızının ise yavaş bir biçimde düşeceği öngörüsüyle hazırlandı. Yeni vaka sayısının artış hızının Mart ayı sonuna kadar mevcut artış oranında, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında azalarak vaka sayısının artacağı öngörüsü ile öngörüldü. I. Senaryo varsayımına göre, Türkiye’de 30 Haziran 2020 tarihine kadar 3.705.555 vaka ve 184.213 ölüm gözlenebilir ve Haziran sonu itibari ile halen vaka artışının kontrol altına alınamayabileceği söylenebilir Gözlenen vakaların zirve zamanında yoğun bakım yatak ihtiyacı 47.891, kaliteli yatak ihtiyacı 222.421 olarak hesaplanmıştır. Söz konusu öngörüye göre, yoğun bakım ve kaliteli yatak ihtiyacı kapsamında Türkiye ‘deki sağlık sisteminin kapasite aşımına uğrayacağı belirtiliyor.

II. Senaryo
Kısıtlı tedbirler yapılması sonucunda vaka sayısı 183 bine ulaşabilir. II.Senaryo ise sosyal izolasyonun kısıtlı uygulandığı ve günlük olası vaka artış oranının düzenli bir şekilde azaldığı varsayımına göre planlandı. Senaryo, yeni vaka sayısının artış hızının Mart ayı dahil Ni-san, Mayıs ve Haziran aylarında daha hızlı azalacağı ve vaka sayısının daha kontrollü artacağı ön-görüsüyle modellendi. II.Senaryoya göre, Türkiye’de Haziran ayı sonuna kadar 183.922 vaka ve 9.143 ölüm yaşanabileceği belirtiliyor. Sosyal izolasyonun kısıtlı olsa bile yapılması ile Mayıs sonunda vaka artışı kontrol altına alınabilir ve vaka sayısı platoya ulaşabilir. Bu senaryoda vakaların zirve yapmış olduğu dö-nemde yoğun bakım yatak ihtiyacı 2.586, kaliteli yatak ihtiyacı ise 12.008 olarak ortaya çıkıyor. Bu ihtiyaçlar kapsamında vakaların ülke genelinde nüfus oranında dağılması durumunda sağlık sisteminin kapasite aşımına uğramaya bileceği belirtiliyor.

III. Senaryo
Salgınla etkin mücadele yürütülürse vaka sayısı en çok 52 binde kalabilir. Sosyal izolasyonun etkin yapıldığı varsayımı üzerine kurgulanan III.Senaryo ise, yeni vaka sayısının artış hızının Mart ayı itibari ile hızlı düşüş göstererek vaka sayısının azalan bir ivme ile artacağı yönünde tahmin lendi. Salgınla yoğun mücadelenin öngörüldüğü bu varsayımda Türkiye’de 30 Haziran 2020 tarihine kadar 52.614 vaka ve 2.616 ölüm gözlenebileceği belirtildi. Etkin tedbirlerin devam ettirmesi ile vaka artışının Nisan sonunda kontrol altına alınabileceği ve vaka sayısının platoya ulaşabileceği belirtildi. III. Senaryo da salgının en hızlı yayıldığı zaman diliminde yoğun bakım yatak gereksiniminin 856, kaliteli yatak gereksiniminin ise 3.975 olacağı öngörülüyor. Türkiye’nin mevcut sağlık altyapısının kapsamında vakaların ülke genelinde nüfus oranında dağılması durumunda bu ihtiyaca cevap verebileceği tahmin ediliyor.

Tüm senaryolarda yeni hasta hızı azalıyor. Ancak azalma hızları arasında çok az bir fark olsa bile muhtemel vaka sayılarında ciddi farklılaşmalar ortaya çıkıyor. Bu durum önlem almanın ve özellikle erken adım atmanın önemini ortaya koyuyor.

Türkiye`de Koronavirüs Salgını Ne Zaman Kontrol Altına Alınabilir?
Tedbirler azami seviyede uygulanırsa Nisan – Mayıs ayında kontrol altına alınabilir

Araştırma ekibinin başında yer alan ECONiX Ortağı ve Yöneticisi, Dr. Güvenç Koçkaya, alınacak önlem-lerin düzeyine bağlı şekilde Türkiye’nin koronavirüsü en az zararla atlatabilmesi için yurttaşlara ciddi sorumluluk düştünü vurguladı. Koçkaya, “Elimizde bulunan veriler ışığında varsaydığımız üç senaryo arasında en olumlu tabloya yaklaşmak ve daha az vakanın olabilmesi için T.C. Sağlık Bakanlığı’nca alınan ve tavsiye edilen önlemlerin vatandaşlarımızca istisnasız uygulanması ve önlemlere azami desteğin verilmesi gerekmektedir.

Bilinçli ilerlememiz durumunda vaka sayımızın en fazla 50.000’ler de seyretmesini ve salgının kontrolünü Nisan sonunda veya en geç Mayıs içerisinde yapabileceğimizi öngörüyoruz. Ancak önlemlere uyulmadığı veya hiçbir önlem alınmadığı takdirde vaka sayısının kontrolden çıkabileceği ve Haziran sonunda vaka sayısının 3.7 milyona kadar çıkması, hatta kontrol altına alınamamış olması da olası senaryolar arasında. Bu da sağlık sisteminin kitlenmesi, hastaların tedavi olamaması, sürecin yönetilememesi ve salgının ne zaman sonlanabileceği’nin belirli olmaması anlamına gelir. Böyle bir tabloyla karşı karşıya kalmamak için durumun ciddiyetini tam anlamıyla kavramamız ve T.C. Sağlık Bakanlığınca yapılan uyarıları dikkate almamız ve harfiyen uymamız çok önemli. Dileriz bu senaryoların hiç biri gerçekleşmez ve Türkiye çok daha az vaka ile Koronavirüs salgınını atlatır” dedi.

Sağlık hizmetlerinde kapasitenin yeterliliği tedbirlere uymaya bağlı
Rapora göre Türkiye sağlık sistemi içerisinde 24.071’i erişkin yoğun bakım yatağı, 1.625’i çocuk ve 12.402’si yeni doğan yoğun bakım yatağı olmak üzere toplam 38.098 yoğun bakım yatağı ve 139.403 nitelikli yatak bulunuyor. Yatakların yıllık ortalama doluluk oran ise %66.9 olduğu belirtilmiş.

Koronavirüs kaynaklı yoğun bakım ihtiyacının yüksek oranda erişkin ve ileri yaş bireylerde olduğu göz önünde bulundurulduğunda ise 24.071 yoğun bakım yatağının ve 139.403 nitelikli yoğun bakım yatağının kullanılabileceği öngörülüyor. Kapasitenin yeterli gelmesi ve salgının sınırlandırılabilmesi için sosyal etkileşimin olabildiğince kısıtlanması , tüm toplumun ve özellikle yüksek risk grubu bireylerin izolasyonunun arttırılması kritik önem taşıyor.

Koronavirüs en riskli grup hastalar hangileridir?
Koronavirüste en riskli grup kalp hastaları

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) analizine göre koronaya bağlı mevcut ölüm oranı yaklaşık %3,4 olarak tahmin ediliyor. Ek hastalıklar ise bu oranı etkiliyor. Ancak Türkiye’de diğer ülkelere göre genç yaş nüfusu yoğun olmasına karşın diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastalıkların yüksek olduğundan dolayı ölüm ve hastane yatış risk oranları DSÖ’nün tahminleri üzerinde seyredebilir. Econix Araştırmanın hazırlamış olduğu rapora göre, en yüksek ölüm riski %10,5 oranla kalp rahatsızlıkları olarak tanımlanan kardiyovasküler hastalıklarda görülürken, diyabet %7,7, kronik solum rahatsızlıkları %6,3, hipertansiyon %6 ve kanser %5,6 risk teşkil ediyor. Ancak bu tablo, ek hastalıkları olmayan fertlerin risk altında olmadığı manasına gelmiyor. Sağlıklı bireylerde de dahi ölüm risk oranı düşük olsa bile %0,9 olarak seyrediyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz