Dinozorları Yok Eden Göktaşı ve Gizem Perdesini Aralayan Chicxulub Krateri

0
141
Görüntüleme

Contents

Dinozor ırkını bilirsiniz ama tarihin en ilginç yok oluşlarından birinin kurbanı olan bu devasa varlıkların 66 milyon yıl önce yaşadıkları ve temsili mezarları olan Meksika’daki Chicxulub Krateri hakkında bilmek isteyeceğiniz detaylar. Bu temsili mezarın tesadüfen keşfi ve o felaket günü yaşananlara dair bilimin açıklamaları

Dinozorlar dediğimiz dev yaratıklar çocukluğumuzdan bu yana ilgimizi çeken en fantastik hikayelerin aktörleri. Bu hikayeler, bilim dünyasının da ilgisini çekmeyi başaracak ögeler taşıyor. Hem de uzun süreden beri…

Günümüzden yaklaşık 66 milyon sene önce yok olduğuna inanılan dinozorların sonunu getirenin ne olduğunu biliyoruz. O meşhur gök taşının dünyaya çarpması ve bir dizi felaketi illa ki duyduk. Peki ya, konunun biraz detayına insek de bilgilerimizi tazelemekle beraber dimağımızın sınırlarını genişletsek nasıl olur?
İşte karşınızda dev kertenkelelere (dinozor, Yunanca “korkunç kertenkele” manasına geliyor) bir anlamda mezar olan Chicxulub Krateri ve o gün yaşananların bilim gözünden değerlendirmesi…

Dinozorlar ve bu ırkın sembolik mezarı Chicxulub Krateri

Chicxulub KrateriChicxulub Krateri
Chicxulub diye kaleme alınır “Çikşalub” (nam-ı diğer; Dinozor Krateri) okunan bu kraterin yeniden gündem maddesi olmasının üç nedeni var; birincisi, Teksas Üniversitesinin yürütmüş olduğu bir akademik proje. İkincisi, NASA’nın gezegenimizi teğet geçeceğini açıkladığı yeni bir gök taşı… Ve üçüncüsü Edinburgh Üniversitesinden paleontolog Stephen L. Brusatte’a ait “The Rise And Fall of The Dinosaurs (Dinozorların Yükselişi ve Çöküşü)” isimli kitabın sosyal ağlarda yer almaya başlaması.

Bu sebeplere değinmeden önce kraterle ilgili detaylara geçip konuya ısınalım.

Dinozorlara Mezar Olan Chicxulub Krateri

Chicxulub Krateri

Dinozor ırkına mezarı olan bu ünlü krater, Meksika’daki Yucatan Yarımadası’nda bulunuyor. Gök Taşı Krateri olarak da tanımlanan bu çukurun çember alanı yaklaşık 170-180 km çapında. Yani, karayollarındaki hız limiti olan 90 km hızla giden bir araçla kraterin etrafını yaklaşık iki buçuk saatte tamamlayabiliyorsunuz. Bir başka örnekle, hız kesmeden İstanbul’dan yola çıkıp Yalova’ya gidebilir ve oradan dönebilirsiniz (yaklaşık olarak).

Dinozor konusuna yeni bir açıklama getiren ve krateri tesadüfen keşfeden bilim insanları

Antonio Camargo
Bilimin tesadüfen keşfettiği gerçeklerden birini temsil eden Chicxulub Krateri’nin kaşifleri iki bilim insanı; Antonio Camargo ve Glen Penfield oldu. Takvimler 1987’yi gösterdiğinde petrol yataklarını araştırmak için kolları sıvayan bu iki bilim insanı kazara kraterin geçmişinden ve dinozor ırkının akıbetinden haberdar olup bir de bu haberi dünyayla paylaşıyorlar.

Dinozor ırkını 66 milyon yıl önce yok eden çarpışma

Dinozor

Olay mahalli belli.. Peki olay günü neler yaşandı? Dinozorların sonunu getiren olayın yaşandığı günü zihnimizde canlandırmaya çalışalım. İşte Brusatte’ın eserinden aktarabileceğimiz detaylar:
Önce bir ışık parladı. Işık, dinozorlara “geeeel geeel” diye çağrıda bulundu. Ama dev cüsseli bu yaratıklar anladılar işin içerisinde bir bit yeniği olduğunu. Ne olduğunu tam olarak kavrayamadan Meksika adeta yerle bir oluyor. Çünkü gök taşı yeryüzüne çarptığı an 9-10 büyüklüklerinde inanılmaz bir deprem meydana geldi. Deprem, o zamanki dünyanın hakimi olan dinozorların birçoğunun anında ölmesine sebep olurken felaketler zinciri bununla da son bulmadı. Kanatlı yaratıklar (Pterosaurlar), uçmaya kalksalar da “kaziye-i anha öyle değil” deyiminin belki de ilk örneğini teşkil edecek olayı yaşamaya başladılar. Çünkü depremin ardından gökyüzü kapandı ve kapandığı gibi gökten cam ile ateş yağdı… O kadar etkili bir çarpma, olay yerinden nerdeyse 1500 km ötesini dahi etkiledi. Yüzüklerin Efendisi sahnelerini aratacak cinsten…
Deprem sonrası meydana gelen tsunami ise 100 metrelik dalgalar yarattı ve depremde toprağa gömülmeyen, ateş yağmurundan kurtulan dinozorların boğulmasına neden oldu.

NASA’nın açıkladığı gök taşı

Dinozorlar

Bu olayı ve olayın yaşandığı krateri gündemimize taşımaya mesnet oluşturan haberlerden birisi de NASA’nın JF1 ismi verilen gök taşının % 0.03 ihtimalle gezegenimize çarpma olasılığı. Acaba JF1 de dinozorları yok ettiği gibi bizim de sonumuzu getirir mi?

Öyle çok korkulacak bir şey yok habere göre. En azından öyle ümit ediyoruz…

İki gök taşını kıyaslarsak

Dinozorlar nasıl yok oldu

JF1’i Chicxulub gök taşı ile karşılaştırırsak iddiaya göre JF1 son derece küçük kalıyor. JF1’in boyutu hemen hemen Giza Piramidi kadarken Chicxulub, Everest Dağı’nın boyutuna sahipmiş.

Chicxulub tahminen saatte 108.000 km hızla atmosfere girmiş. Çarpışmanın şiddeti 100 trilyon ton TNT ya da başka bir değişle 1 milyar nükleer bombaya eşitmiş.

Cehennem Sıcağı ve büyük fırtına

66 milyon sene önce gerçekleşen bu güçlü çarpmanın neticesinde malum sıcaklık cehennemi andırır türden; cismin çarptığı yerdeki kayalar cama dönüşmüş. Tsunamilerin yüksekliğinin New York’taki Empire State gökdeleninin iki katıymış. Bu arada Empire State gökdeleni, 381 metre uzunluğunda. Varın siz hesaplayın…
Patlamanın oluşturmuş olduğu rüzgar ise yaklaşık 1000 km/saatle esmiş; 2005’teki “Ölümcül” Katrina Kasırga’sının 4 katı bir hızdan bahsediyoruz.

Çarpışma sonrası fena bir toz kalkıyor ki bu toz gezegenin birkaç sene boyunca güneş görmesini engellemiş ve çarpışma sonrası tüm canlı türlerinin % 75’i fosil olmaya doğru boyut atlamış.

Dinozorlar 5. yok oluşun son şahitleri oldu

Dinozorlar

Dinozorlar ve bu ırkı tarihe gömen bu çarpışma sonrası insanlık altıncı yok oluşu bekliyor çünkü 66 milyon sene önce meydana gelen bu felaket, gezegenin şahit olduğu 5. Büyük yok oluş olarak tanımlanıyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz