Gluten Nedir ?

0
228
Görüntüleme

Son dönemde sıkça duymaya başladığımız glutensiz beslenme ve yiyeceklerin üstünde daha sık görmeye başladığımız “gluten free” ürünler bir trend mi yoksa gluten gerçekten insan sağlığına zararlı mı?

Gluten nedir, zararları nelerdir, glutensiz diyet ve glütensiz beslenme ile alakalı her şeyi bir de gluten alerjisi olan birinin ağzından duy istedik. Ayrıca senin için şahane bir glutensiz ekmek tarifi hazırladık.

Yazının devamında gluten dünyası ile bedenin arasındaki ilişkinin nasıl işlediğine dair pek çok fikrin olacağına eminiz.

Gluten Nedir ?

Buğday, yapısında 30’dan fazla farklı protein çeşidi bulundurur. Bu proteinlerin 2 tanesi glütenin ve gliadindir. Gluten (Türkçesi glüten); buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıl ürünlerinin içerisinde bulunan bu doğal proteinin adıdır.

Çölyak hastası, gluten hassasiyeti, gluten alerjisi ve bazı ender görülen deri hastalıklarına sahip olan kişiler glütene karşı farklılık gösteren ciddi reaksiyonlar verebilir.

Gluten esasında bütünüyle doğal bir maddedir ancak buğdayın son yıllardaki değişen genetik yapısından dolayı çağımızda insan vücudunun gluteni sindirmesi zorlaşmakta ve glutene karşı hassasiyet artış göstermekte. Ve yanı sıra bağışıklık sistemini yorup hastalıklara karşı daha dirençsiz olmamızı sebep olabilir. Özellikle unlu mamulleri çok tüketen kişilerde gluten alerjisi daha sık görülebilmekte.

Harvard Üniversitesi Profesörü Dr. Leffler ve pek çok meslektaşı glüten intoleransı ya da çölyak hastalığı olmayan kişilerin gluten tüketmesinde herhangi bir zarar olmadığını belirtiyor.

Gluteni beslenme biçiminden çıkararak bağışıklık sisteminin daha az yorulacağını düşünen kişiler daha fazla enerjik ve daha sağlıklı hissettiklerini, üstelik daha kolay kilogram kaybettiklerini söylüyor olabilirler.

Yani temel olarak glutensiz beslenme ya da gluten diyeti; ekmek, bisküvi, pasta, makarna, pizza gibi her çeşit unlu mamulü, paketli pek çok ürünü (donmuş sebzeler, hazır soslar gibi) ve bira gibi gluten içeren içecekleri kesmek manasına geliyor. Sıraladığımız besinler zaten sağlığımız üstünde pek olumlu etkisi olmayan besinler olduğu için bu beslenme biçimi glutensiz ve sağlıklı bir beslenme tarzını da desteklemiş oluyor.

Çölyak (Gluten Enteropatisi) Nedir ve Çölyak Hastası Nasıl Beslenmelidir?

Gluten enteropatisi olarak da adlandırılan çölyak hastalığı, bağırsaklardaki sindirim işlemini sağlamayı başaran villus yapılarının bozulmasını ve yiyeceklerde bulunan besin değerlerinin emilmesini engeller. Ve bu durum bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir.

Çölyak hastalığı, gluten içeren gıdaların tüketiminde belirtilerini göstermeye başlar ve ömür boyu süren bir alerjik hastalıktır. Başlangıçta çölyak hastalığı için ortaya çıkmış olan glutensiz ürünler, günden güne pek çok kişi tarafından tercih edilmeye başlamıştır.

Bazı insanların esasında sadece buğdaya alerjisi olabilir. Bu durum semptomların benzerliğinden dolayı sıkça glüten alerjisi ile karıştırılabilir.

Çölyak hastalığının teşhisinde, vücudun glutene karşı dirençli olup olmadığını görebilmek için kan testi yapılmakta.

Gluten Intoleransı Nedir?

Gluten intoleransı olan kişiler, küçük porsiyon glüten tüketebilirken çölyak hastası olan kişiler glütene karşı 0 tolerans göstererek en küçük porsiyonda bile tepki gösteriyorlar ve belli başlı damar hastalıkları, kemik problemleri, kısırlık, ödem, ishal, kusma ve deri alerjileri gibi pek çok soruna yol açabiliyor. Bu kişiler, yemeklerinin gluten içeren besinlerle aynı kapta bulunmasından dolayı bile atak gösterebiliyorlar.

Gluten intoleransı olan kişiler çölyak hastası olmadıkları halde benzer belirtilere sahip olabilirler.

Glutene karşı tepki gösteren kişilerde meydana gelen semptomlar:

* Yorgunluk * Kabızlık * İshal * Kilo alımı * Kilo kaybı * Gaz * Karın ağrıları * Mide krampları * Mide bulantısı

Glutensiz Beslenme (Gluten Free) Nedir?

Çölyak hastalığı tedavilerinde ve glütene karşı intoleransı olan kişilerin programlarında tercih edilen ve son dönemde bir hayli popüler bir hale gelen beslenme biçimidir ve “Gluten Free“ olarak da bilinir. Bu beslenme biçimi içerisinde buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıl ürünlerinin doğal proteini olarak isimlendirilen glüten maddesinin tüketilmemesi yer alır. Glutensiz Beslenme Alışkanlığı ile Daha Enerjik Hisset!

Buğdayın genetik yapısının bozulması ile beraber ortaya çıkan gluten hassasiyeti, ağırlıklı olarak 90’larda diyet ve beslenme tercihleri arasında dikkat edilmeye başlayan önemli konular arasında. Yaygınlaşan gluten duyarlılığı ile pek çok insan glüten tüketiminin kendilerini yorgun ve halsiz hissettirdiğini; gluten diyetler ve programların insana daha enerjik ve daha sağlıklı bir hayat sunduğunu savunuyorlar.

Glütensiz beslenmenin belli başlı migren olmak üzere pek çok hastalığa iyi geldiği söylenmekte.

Gluten günlük hayatımızda belli başlı tahıllar olmak üzere sıkça tükettiğimiz pek çok besinin içerisinde bulunmakta. Paketli ürünler, hazır donmuş gıdalar, unlu mamuller ve soslar gibi. Bunlardan kaçınmak için yiyecek etiketlerine iyice bakmanı öneririz. Paketlerin üstünde gluten içerir ya da içermez ibaresini muhakkak göreceksin.

Gluten içeren bu tahılları mısır, pirinç, karabuğday (greçka) darı, keten tohumu gibi besinlerle değiştirebilirsin. Diğer paketli gıdaların zaten tüketilmemesi taraftarıyız.

Glutenin Zararları

Glutensiz ürünlerin insan sağlığı üzerine etkileri hala tartışma konusu olsa da glüten içeren gıdaların sindirim bozukluklarına, baş ağrısına, ciltte döküntülere, kronik yorgunluğa ve hatta depresyona sebep olduğu biliniyor. Bilimsel dünyada glüten zararları ile alakalı tartışmalar sürerken; bu ürünler hayatımızda artan popülerliği ile çoktan yerini almış durumda.

Gluten İçeren Gıdalar:

Buğday, arpa, yulaf, çavdar, şehriye, kuskus, makarna-pizza-pasta gibi unlu mamuller, paketli gıdaların çoğu, soya sosu, şinitzel-soğan halkası gibi una batırılarak yapılan kızartmalar, hazır çorba ve köftelerde kullanılacak olan harçlar, bira, votka, cin.

Glutensiz Gıdalar:

Yumurta, et, balık, tavuk, tüm sebzeler, tüm meyveler, patates, pirinç, karabuğday, kinoa, chia tohumu, bakliyat grubu, bezelye, mısır, zeytinyağı ve diğer yağlar,

Glutensiz Unlar:

Mısır unu, badem unu, pirinç unu, karabuğday unu, soya unu, nohut unu,

Gluten Diyeti, Yani Glutensiz Beslenme Kilo Verdirir Mi?

Jessica Alba, Gywneth Paltrow, Victoria Beckham gibi glutensiz beslenmeyi hayat tarzı yapmış pek çok ünlünün de etkisi ile glutensiz diyet ve glütensiz ürünler günden güne popülerliğini artırıyor.

Hızlı ulaşılan yararlı sonuçlarıyla gluten içermeyen ürünler artık herkezin kolayca bulup tüketebileceği bir ürün haline geldi. Ancak unutulmaması gerek ki glutensiz ürünlerin hepsi daha sağlıklı değildir. Şeker ve çikolata içeren bir dizi paketli glutensiz ürün bulunmakta. Farklı un türleri ile bir dizi glutensiz tatlı yapılmakta. Beraberinde pirinç ve patates gibi şeker ve nişasta oranı yoğun pek çok besin de glutensiz diyette tüketilebilmektedir.
Bu nedenle kilogram vermek için düşük kalorili ve şekersiz bir beslenme tarzında isen bu ürünlerin hepsi senin için uygun olmayabilir. Ancak doğal olmayan paketli glutensiz abur cuburlardan uzak durup, doğal glutensiz beslenmeye geçince istemsiz bir biçimde düşük karbonhidratlı, protein ve sebze ağırlıklı bir beslenme türünde olacağın için glutensiz beslenme kilogram vermene yardımcı olabilir.

Glutensiz beslenmenin senin için iyi olduğunu düşünüyorsan hemen araştırmaya başla. İhtiyacını daha çabuk karşılayabilecek, vücudunun oluşturmuş olduğu toksinlerden arınmasını hızlandıran glutensiz ürünlere ve programlara bir göz at.

Glutensiz ürünleri bulabileceğin yerler:

Migros, Carrefour, Macro Center gibi pek çok markette glutensiz ürünler ve glutensiz un bulabilirsin.

Glutensiz ekmeği pek çok markette ve İstanbul Halk Ekmek’lerde bulabilirsin.

Ama bizim favorimiz evde kolaylıkla yapabileceğin glutensiz ekmek tarifine bir göz atmanız öneririz.

Eğer çölyak hastası değilsen yapısı değiştirilmemiş buğdayı ve karakılçık buğdayını doğal besin marketlerinde bulabilirsin.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz